Stemklachten

Als men in het dagelijks leven de stem intensief moet gebruiken bij spreken en zingen, kan dit keelpijn en stemklachten tot gevolg hebben. Intensief stemgebruik vermoeit de keel en het fijne weefsel van de stembanden. Die vermoeidheid kan zich over het hele lichaam uitbreiden, zodat men zich aan het einde van de dag soms doodop voelt. Je kan het vergelijken met spierpijn. Stel je heb spierpijn in je armen, dan ga je misschien wel je schouders meer belasten omdat je je armen wil ontzien. Maar deze compensatie zorgt daarna voor spierpijn in de schouders. En zo kan het verder blijven gaan door het hele lichaam. Bij het strottenhoofd kan er een gevoel bestaan van een slijmpropje of kriebel in de keel dat niet weggeslikt kan worden. De keel kan branderig, pijnlijk of dichtgesnoerd aanvoelen en is geïrriteerd. Deze klachten kunnen ook voorkomen bij veelvuldig keelschrapen, kuchen en hoesten.

 

Iedereen kan deze keelklachten krijgen, bijvoorbeeld na een feest of tijdens een verkoudheid. Ze zijn dan van voorbijgaande aard. Als de keelpijn na intensief stemgebruik regelmatig blijft voorkomen, kan men daarvan zoveel hinder ondervinden, dat de behoefte om te spreken afneemt. Bovendien kunnen personen met een spreekberoep op den duur stemklachten ontwikkelen. De stem wordt hees of schor, valt weg en kan niet meer zo gebruikt worden als men wilt. Vaak ontstaat dit omdat er niet de juiste verhouding is tussen stembelasting en stemrust; de stem heeft onvoldoende tijd om te herstellen. Naast mensen met een spreekberoep kunnen ook bijvoorbeeld studenten en koorzangers last krijgen van stemproblemen. Dit stemgebruik (of soms ook wel stemmisbruik genoemd) kan uiteindelijk zelfs zorgen voor poliepen, knobbeltjes en andere soortgelijke klachten.

Keelklachten en stemklachten bij intensief stemgebruik kunnen wijzen op een verkeerd gebruik van de stem (stemmisbruik). De KNO-arts zal een eventuele organische oorzaak, zoals een poliepje of stembandknobbeltjes, uitsluiten.


Wat doet de logopedist?

De logopedist verricht (stem)onderzoek, stelt de logopedische diagnose en maakt een behandelplan. In de behandeling letten we op de lichaamshouding als voorwaarde voor een goed gebruik van de stem. Verder werken we aan de ademhaling (adembeweging en ademritme) en aan een ontspannen manier van stemgeven. Ook wordt bekeken hoe het stemgebruik van de patiënt in het dagelijks leven is, om advies op maat te kunnen geven. Stemsparende adviezen, ook wel stemhygiëne genoemd, zullen gegeven worden aan de hand van uw situatie. We besteden hierbij onder andere aandacht aan arbeidsomstandigheden (akoestiek en omgevingslawaai). Als men zich de aangereikte technieken eigen maakt en de stemhygiëne toepast, kunnen de keel- en stemklachten helemaal verdwijnen.